ติวเตอร์|เรียนพิเศษ|สอนพิเศษ|กวดวิชาตัวต่อตัวที่บ้าน

แดด สายเพิ่งมาเยือนไม่นาน แสงแดดยังลอดใบไม้เพียงนิดแต่สลับประกายวิบวับตามใบไม้ไหว เสาธงขนาดใหญ่กลางลานสนามหญ้าซึ่งไม่กว้างมากนักแต่ร่มรื่นและบรรจุนักเรียน ในยามเข้าแถว ทุกๆ ชั้นเรียนได้สบายๆ เด็กๆ หลายคนกระโจนลงจากรถพ่อแม่เหมือนอดใจรอไม่ไหว วิ่งแจ้นไปในอาคารและบริเวณเข้าแถว จากนั้นก็ถึงเวลาเคารพธงชาติซึ่งเด็กนักเรียนทุกคนทุกแห่งต้องทำและคุ้นเคย ตามด้วยสวดมนต์ จากนั้น สิ่งที่แตกต่างจากโรงเรียนทั่วไป คือคุณครูพาเด็กไปวิ่งเล่น เล่นอย่างที่เด็กอยากเล่น เสียงหัวเราะ หยอกล้อจากใต้ร่มไม้ ตรงนู้น ตรงนี้ ดังไปทั่วโรงเรียนก่อนที่เด็กๆ จะเข้าห้องเรียนเพื่อเล่นและฝึกสมาธิแบบง่ายๆ ต่อไป  แหละนี่เอง คือที่ใครๆ ก็รู้จักในชื่อ ?โรงเรียนนอกกะลา หรือ โรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา?  ซึ่งเป็นโรงเรียนเอกชนที่เปิดทำการเรียนการสอนตั้งแต่ปี 2546  จำนวน 3 ชั้นเรียน ได้แก่ ชั้นอนุบาล 1 ชั้นอนุบาล 2 และชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 โดยนักเรียนที่นี่ไม่ต้องเสียค่าเล่าเรียนใดๆ  ทั้งสิ้น  

ปัจจุบัน มูลนิธิลำปลายมาศพัฒนา เป็นผู้ถือใบอนุญาตโรงเรียน มีนักเรียนทั้งสิ้น  240  คน  ตั้งอยู่ในพื้นที่ชนบท  ตำบลโคกกลาง  อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ ความน่าแปลกและน่าสนใจไม่ใช่แค่เพียงปรัชญาการเรียนการสอนที่ไม่เน้นการสอบ เท่านั้น แต่ยังเน้นให้เด็กๆ ได้เล่น และทั้งครูและเด็กๆ ได้เรียนรู้อย่างอิสระตามที่ตนเองสนใจและถนัด อีกด้วย


คุณครูทิชากร กันนอก ซึ่งกำลังนำเด็กๆ ชั้นอนุบาลเล่นม้าไม้อย่างสนุกสนานเผยแนวคิดการสอนของตนว่า การสอนช่วงเช้าที่นี่ไม่มีรูปแบบแล้วครูจะคิดหาวิธีการมาสอน เพื่อให้เด็กๆ สนุก เกิดสมาธิ เกิดพัฒนาการในตัวเด็ก

?เราฝึกให้เด็กเล่นเพื่อการ ทรงตัวค่ะ ฝึกกล้ามเนื้อขา วิธีการสอนของเราก็ไม่มีรูปแบบตายตัว คุณครูจะพาเด็กๆ ไปทำอะไรก็ได้ บางห้องก็จะพาไปเล่นเดินเสือกินวัว ไปวิ่งออกกำลังกาย อะไรเหล่านี้ค่ะ ทำให้เด็กๆ ได้ผ่อนคลาย เราทำทุกๆ เช้า เพียงแต่ตัวกิจกรรมอาจจะเปลี่ยน เสร็จจากนี้ก็จะพาเด็กๆ ไปตึกชั้นอนุบาล ไปทำกิจกรรมพัฒนาร่างกายและสุนทรียะต่อ ก็เหมือนการเคลื่อนไหว เสร็จจากกิจกรรมตัวนี้จึงจะเป็นกิจกรรมตามตารางเรียนประจำวัน แต่ตอนเช้านี่จะไม่มีรูปแบบแต่เน้นให้เด็กๆ ได้เล่น อย่างห้องที่เห็นอยู่นั้นก็เป็นการเดินพัฒนาสติ ก็จะเดินแบบก้าวชิด ก้าวชิด ซึ่งก็แล้วแต่คุณครูเขาจะตกลงกันกับเด็กๆ ว่าจะทำยังไง บางวันก็กระโดดตามจุดที่เขียนไว้บนทาง ประมาณนี้ค่ะ อย่างพี่ตัวโตเขาจะมีสมาธิที่ยาวขึ้นกว่าน้องๆ ก็จะทำได้ ซึ่งก็ทำไม่นานประมาณ 15 นาที แล้วก็ขึ้นตึกทำกิจกรรมอื่นต่อ

ประโยชน์ ของการกิจกรรมสมาธินั้น มันจะเกี่ยวกับคลื่นสมอง เวลาที่เด็กเกิดสมาธิ คลื่นสมองของเขาจะต่ำลง ฝึกการจดจ่อกับอะไรได้นานๆ เวลาเข้าห้องเรียนจิตเขาจะสงบ ไม่วอกแวกแตกง่าย อะไรแบบนี้ พอเข้าห้องเรียนเขาจะง่ายมากในการทำจิตให้สงบ เพราะจากตรงนี้ไปเขาก็จะเรียนจิตศึกษา เป็นกิจกรรมฝึกคลื่นสมอง สิ่งเหล่านี้เขาจะได้ทำอย่างต่อเนื่อง จะเห็นว่าเขาจะนิ่งขึ้น แต่ว่าเราไม่ได้ใช้วิธีการนั่งสมาธินะค่ะ เพราะมันฝืนธรรมชาติ มันไม่ใช่ธรรมชาติของเด็ก แต่ก็ต้องเข้าใจก่อนนะว่า ไม่ใช่ว่าครูจะต้องพาเด็กฝึกแต่สมาธินะ กิจกรรมนี่แล้วแต่ครูแต่ละคนจะพาเด็กๆ ทำอะไร


แผน การเรียนที่จะกำกับไว้เป็นแผนหลังจากเด็กๆ เล่นช่วงเช้า จริงๆ ก็มีเฉพาะพวกวิชาหลักๆ จำพวกภาษาไทย วิทย์ คณิต อะไรพวกนี้มากกว่า แต่ว่ากิจกรรมฝึกสมาธิที่นี่เป็นแบบของเราจริงๆ คือ จิตศึกษา อย่างชั้นอนุบาลก็จะนอนปลาดาว ซึ่งเป็นท่าโยคะเพื่อให้เขาไปนอนได้ที่บ้านตัวเอง ให้เขานิ่งรอโดยที่เขาไม่ไปวิ่งวุ่นวายที่อื่น โดยเขาจะรู้ว่า พอเขาไปปุ๊ปเขาจะนอนปลาดาว นอกจากนั้นกิจกรรมของวิชานี้ก็จะมีการฟังเพลงบรรเลง เพลงก็จะเป็นเพลงที่ไม่มีเนื้อร้อง จำพวก สปามันตรา ฟังผ่อนคลายเบาๆ ค่ะ?

นายวิเชียร ไชยบัง ครู ใหญ่ประจำโรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา หรือโรงเรียนนอกกะลา เจ้าของต้นคิดผลักดันหลักสูตร ปรัชญาและวิธีการเรียนการสอนเพื่อสร้างการเรียนรู้แก่เด็กจริงๆ โดยได้เผยให้ทีมงาน ThaiNGO ฟังว่า ความคิดเรื่องนี้มาจากสมัยเรียน โดยเฉพาะมาจากประสบการณ์การทำอาชีพครูมานานและรู้ปัญหาระบบการศึกษาที่ไม่ สามารถพัฒนาเด็กให้เรียนรู้เท่าทันกระแสได้และนอกจากนั้น ยังได้รับแรงบันดาลใจจากหนังสือและวรรณกรรมต่างๆ จึงลาออกและหันมาบุกเบิกก่อสร้างโรงเรียนที่เป็นต้นแบบได้และที่สามารถทำได้ นั้นก็เพราะได้รับการสนับสนุนทุนจาก มูลนิธิเจมส์ คลาร์ก ซึ่งสนใจด้านการศึกษา นั่นเอง

?ก่อนอื่นต้องขอบคุณคนที่ให้ทุนและเห็นความสำคัญ ซึ่งก็ คือ นายเจมส์ คลาร์ก คุณเจมส์เป็นชาวอังกฤษ แกมาอยู่เมืองไทยแล้วรู้สึกรักเมืองไทย และอยากเป็นคนไทย และที่อังกฤษเองแกมีมูลนิธิเหมือนกันคือมูลนิธิเจมส์ คลาร์ก ซึ่งมีวัตถุประสงค์เดียว คือ ช่วยเหลือเรื่องการศึกษา ฉะนั้นพอมาอยู่เมืองไทยแกก็มองหาทางช่วยเหลือด้านการศึกษา เริ่มแรกก็เริ่มด้วยการให้ทุนการศึกษาก่อน ให้ทุนเยอะเลย ให้ทุนมา4-5 ปี ก็กว่า 25 ล้านบาท แต่ก็มองว่า การให้ทุนมันสร้างผลกระทบน้อย ก็ลเยคิดจะทำเป็นโรงเรียนตัวอย่างขึ้นมา ซึ่งตอนที่จะทำเป็นโรงเรียนตัวอย่าง แรกๆ ทางทีมงานต้องเริ่มก่อนคือ การเฟ้นหาผู้บริหาร เขาก็ประกาศและผมก็รับสมัครมา ซึ่งตอนนั้นผมก็ยังเป็นผู้บริหารของราชการอยู่ พอเห็นแนวคิดว่าอยากทำเป็นโรงเรียนตัวอย่างก็มาสมัคร ก็สัมภาษณ์กัน พูดคุยกัน ผมก็รู้ว่าเขายังไม่มีไอเดีย ว่าจะทำยังไง แค่มีไอเดียว่า อยากมีโรงเรียนดีๆ สักโรง แล้วผมก็บอกว่า ผมขอความอิสระในการทำงาน เพราะผมก็อยากให้เกิดสิ่งดีๆ เหมือนกัน ผมอยู่ในวงราชการ อยู่ในระบบการศึกษามา 10 ปี ก่อนลาออกนะครับ

ตอนนั้นผมเป็นครูและ เป็นผู้บริหารโรงเรียนของรัฐ ทีนี้พอสมัครมาแล้วเขาก็ตัดสินใจรับ ในปีแรกคือปี 2545 ก็ยังไม่มีอะไรเลย ตอนนั้นสภาพโรงเรียนก็ยังไม่มีต้นไม้ มันโล่งไปหมดเลย ก็มาวางว่าอาคาร การทำงานจะเป็นยังไง แล้วในปีนั้นผมก็มาคิดเรื่องครู เพราะครูคือปัจจัย คือสิ่งที่จะทำให้โรงเรียนนี้ประสบความสำเร็จ ไม่ใช่ผม เพราะฉะนั้น เราต้องสร้างครูที่เก่งที่ดีด้วย ฉะนั้นกระบวนการสร้างครูก็สำคัญและเราทำกันมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน

อย่าง ครูรุ่นแรกนี่ ผมรับมาฝึกก่อน ตั้ง 6 เดือน นะครับ วิธีการฝึกนี่เราต้องทุบกรอบเก่าๆ ของเขาให้หมดเลย ทุบกรอบคิดให้เขารู้สึกลังเลในสิ่งที่เขารู้ เขาคิด ว่าทั้งหมดนั้นมันไม่ใช่ เพื่อให้เขาเสียสมดุลและหาวิธีใหม่ให้ได้ แล้วก็กระตุ้นให้เขาหาวิธีใหม่อยู่เรื่อยๆ และก็กระตุ้นตลอดเวลา ไม่ยอมให้คิดว่าสิ่งที่มีอยู่แล้วดีที่สุด จะต้องหาสิ่งใหม่ๆ เสมอ แล้วขณะนั้น เราก็ต้องดูแลบ่มเพาะจิตใจของเขาด้วยไม่อย่างนั้น เขาจะได้แต่วิชา แต่ไม่ได้ภูมิทางใจ แล้วในที่สุดเขาจะไม่รู้ความหมายว่า เออนี่ฉันทำไปทำไม และถ้าเมื่อไหร่ที่เขารู้ว่าสิ่งที่ทำมันมีค่ามีประโยชน์อะไร เขาก็จะอยู่ได้นาน เขาจะทำได้อย่างลึกซึ้ง ทำได้อย่างมีอารมณ์ร่วม ทำได้อย่าง กัดไม่ปล่อย แต่มันพลิกแพลง ไม่มีสูตรตายตัว ผมบริหารงานที่นี่ไม่มีหลักสูตรตายตัว แม้แต่วิธีการเรียนการสอนที่มาถึงวันนี้ได้ เพราะเราลองผิดลองถูกและเพราะเราเชื่อเสมอว่า ไม่มีสิ่งใดดีที่สุด สถานการณ์เปลี่ยนไป โลกเปลี่ยนไป เราต้องหาสิ่งที่เหมาะที่เอื้อกับสถานการณ์นั้น สิ่งที่เป็นความสำเร็จในอดีตอย่าติดยึดในหัวเรา ถ้าติดความสำเร็จในอดีต เพราะจะทำให้เราไม่คิดสิ่งใหม่ และพอไม่คิดสิ่งใหม่ มันก็ไม่เท่าทันกับสิ่งที่มันเกิดขึ้นจริงๆ บนโลก ครับ?? นายวิเชียรกล่าวเกริ่นและอธิบายเพิ่มอีกว่า กำเนิดความคิดเรื่องการสอนให้เด็กเรียนรู้นั้นอย่างไร โดยเฉพาะโรงเรียนนอกกะลานี้นั้นมีจุดหมายหลักสำคัญอย่างไร

?กำเนิด ความคิดจริงๆ ก็ตอนที่เรียนครูนะ ตอนนั้นไม่ได้ตั้งใจ ที่จะเรียนครูหรอกแต่พอมาเรียนก็ไม่ได้คิดอะไร แต่พอจะจบสักปี 4 อันนี้ผมเขียนไว้ในบันทึกว่า  ?ทำไมเราต้องใช้ทฤษฎีแนวคิดการศึกษาจากต่างประเทศ ทำไมเราไม่มีแนวคิดหรือทฤษฎี ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย? นี่คือความตั้งใจในตอนนั้น และพยายามทำทุกอย่างตามแนวคิดนี้ ตั้งแต่ตอนที่รับราชการอยู่ จนได้เพิ่งมาได้โอกาสในตอนนี้ แต่ก็มีจุดเปลี่ยนในตอนที่รับราชการซึ่งก็เยอะมาก เปลี่ยนทางด้านแนวคิด หลังจากที่เราเข้าไปทำงานแล้วเจอสภาพจริงๆ ของเด็กๆ ที่เรารู้ๆ นะ  คือมันน่าเหนื่อยหน่าย เป็นอุปสรรคมากแล้วก็การต่อสู้ ทางความคิด ทางด้านสังคม หรือชีวิต โดยผ่านการอ่านวรรณกรรม มันก็เป็นจุดเปลี่ยนบ่มเพาะให้ผมออกมา คือตอนนั้นผมลาออกมาแบบไม่แคร์เลยนะครับ ทั้งๆ ที่ผมกำลังมั่นคง กำลังรุ่งในอาชีพราชการ ผมมองว่า จะทำยังไงให้เกิดประโยชน์มากกว่า เพราะตอนที่ทำที่นี่ ทำให้เกิดภาพนี้ได้ ไม่ใช่ง่ายๆ นะครับ ต้องต่อสู้ภายในเยอะมาก ต้องต่อสู้กับตัวเองเยอะ แล้วก็ สู้กับสภาพข้างนอกอีกเยอะ ตอนนั้นผมตั้งหลักจะสู้กับการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษา โดยเอาโมเดลนี้แหละ สั่นสะเทือนทั้งระบบ เพราะผมพยายามทำอยู่ 3 อย่าง


อย่าง แรกก็คือ ถ้าอยากจะให้การศึกษา เพื่อช่วยให้คนบ้านเมืองเราดีขึ้น จะต้องเขย่ากรอบความคิด ในเรื่องเป้าหมายการศึกษาเสียใหม่ กรอบความคิดที่ฝังแน่นอยู่ในประชาชนชาวไทยหรือชาวโลกนะครับ กรอบความคิดเดิมๆ ที่ว่านี่บ่มเพาะคนมาเกือบ 150  ปี ซึ่งในตอนนั้นก็อาจจะดี เช่น ความคิดในเรื่องของการสร้างความรู้เป็นหลัก เอาเรื่องนี้เรื่องเดียว ที่บอกว่า การศึกษาคือการให้ความรู้ ความคิดนี้มันติดเข้ามาตั้ง 100 กว่าปีก่อน ตั้งแต่เริ่มจัดการศึกษาให้ประชาชน โรงเรียนคือสถานที่ให้ความรู้คน รูปแบบก็คือการให้ความรู้ การยัดเยียดความรู้ ซึ่งมันก็เหมาะในยุคนั้น เพราะยุคนั้นองค์ความรู้มันมีน้อย เครื่องไม้เครื่องมือที่จะเท่าทันความรู้มันน้อย แต่พอมา 150 ปีหลัง กรอบความคิดนี้ก็ยังอยู่ แต่โลกมันเปลี่ยนไปแล้ว อย่างมหาศาล องค์ความรู้มีเพิ่มพูนมากมายหลายเท่าทวีคูณ ไม่มีมนุษย์คนไหนเรียนรู้ได้หมด แต่กรอบความคิดเก่าๆ ของเราก็ยังอยู่ แบบเดิม คือฉันจะยัดความรู้ แบบนี้แล้วเด็กของเราจะทันการเปลี่ยนแปลงได้อย่างไร ดังนั้น เราต้องเปลี่ยนกรอบความคิดนี้มาเป็น สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับเด็กๆ ให้ได้ เด็กไม่ต้องรู้ไม่เก่งมากนักหรอก ขอแค่เป็นนักเรียนรู้ที่เก่ง เขาสามารถสร้างความรู้หรือ สามารถแสวงหาความรู้ที่จำเป็นและมีความหมายต่อเขาได้ในอนาคต เพราะสิ่งที่คนแต่ละคนจำเป็นต้องใช้นั้นไม่เหมือนกัน การยัดความรู้ที่เป็นแบบแพ็กเกจเดียวกัน ความคิดแบบนี้ผิด ใช้สมองเปลืองไปเปล่าๆ เพราะไปเก็บความรู้ไม่จำเป็น นี่คืออันที่หนึ่ง คือผมต้องการเขย่ากรอบความคิดทางการศึกษาซึ่งมีหลายอันนะครับ เช่นการสอนก็กรอบเก่า การเอาวิชาเป็นหลักก็กรอบเก่า การวัดความรู้ก็กรอบเก่า เก่าหมดเลย มันจึงต้องเขย่าให้เห็นเป็นรูปธรรม ที่นี่โรงเรียนเล็กๆ ก็จริง แต่มีคนมาดูงานปีละ 10,000-20,000 คนและทุกครั้งถ้ามีโอกาส ผมจะทำเรื่องนี้ ก่อน คือเขย่าความคิดให้เขารู้สึกไม่มั่นใจ ให้เขาเชื่อสิ่งใหม่ได้ ว่า การศึกษาทุกวันนี้ ไม่เหมาะเพราะสภาพสังคม สิ่งแวดล้อมมันเปลี่ยนไปเยอะ แบบเดิมมันใช้ไม่ได้ผลแล้ว มันต้องเปลี่ยนวิธีใหม่ ครู 4 แสนคน กับเด็ก 10 ล้านคน มันจะมางมโข่งกับวิธีการเก่าๆ หรือกรอบคิดเก่าๆ ไม่ได้ ไม่ทัน ซึ่งนักการศึกษาใหญ่ๆ เองก็ยังคิดเช่นนั้น แม้แต่นักการเมือง ก็ด้วยนะครับ

อัน ที่สองที่อยากทำคือ เขย่าวิธีการวัดผลและประเมินผล ทำให้เขาเห็นว่า วิธีการวัดผลที่มีอยู่เดิมนั้น มันมีปัญหาแล้วหละ เวลาคุณวัดผลโดยการสอบหรือแม้แต่การประเมินโรงเรียนโดย สมศ. ก็ส่วนมากก็มักเป็นดัชนีที่เฉี่ยวไปเฉี่ยวมา ไม่ตรงกับของจริงและไม่รอบด้าน เช่นถ้าเราสอบ สอบกันตะบี้ตะวัน สอบจนถึงเอ็นทรานซ์ก็ยังสอบ ถามหน่อย เวลาสอบเรามั่นใจได้หรอว่า ข้อสอบนั้นมันวัดได้ตรงตามความจริงที่มีในคนนั้น ไม่ใช่ความรู้นะครับ มันคือความจริงในคนนั้น วัดรอบด้านด้วย แต่แบบเก่านี่คือเฉี่ยวนะครับแล้วก็ติดค่าว่า นี่คือผลของคนนี้ และสุดท้าย ต่อให้เราจัดการเรียนการสอนดีแค่ไหน ถ้าวิธีวัดผลไม่เปลี่ยน เด็กๆ ยังกระเสือกกระสนเข้าสู่การติว เพื่อให้ผ่านการวัดแบบนั้น การสอนเพื่อสร้างให้คนเกิดการเรียนรู้มันจบเลย เพราะเขาไม่ได้วัดการเรียนรู้ แต่เขาวัดว่ามีความรู้แค่ไหน ดังนั้น เราต้องเขย่าวิธีการนี้

โรงเรียนนี้จึงเป็นโรงเรียนที่ไม่มีการสอบเลย แต่ ทำการประเมินและวัดผลรอบด้าน ด้วยเครื่องมือที่หลากหลายและเราทำได้จริงๆ ด้วย จากสภาพจริงที่เกิดขึ้น เราจะทำให้ดูว่าการวัดโดยไม่มีการสอบนั้นมันทำได้ แถมเห็นค่าของคนๆ นั้นด้วย ตรงด้วย เวลาเราจัดกิจกรรมลงไป เราจะตั้งธงไปว่าเราอยากให้เขาเข้าใจเรื่องอะไร จากนั้นสิ่งที่จะแสดงความเข้าใจนั่นคือชิ้นงานและภาระงานใด เราจะดูชิ้นงานและภาระงานนั้นจากกิจกรรม แล้วก็ให้มาช่วยกันดูรอบด้าน ทุกมิติ ดูว่าเขาหรือคนๆ นี้งอกงามในด้านใด ซึ่งจะไม่เหมือนกับคนๆ นั้น แบบนี้จะตรงกับแต่ละคน ทั้งหลากหลายและเป็นนักเรียนรู้ เราสร้างนักเรียนรู้ แต่วิธีนี้จะไปไม่ได้เลย ถ้าระบบใหญ่ยังเป็น ระบบที่ไล่ตะบี้ตะบันสอบ โอเนตยังตะบันสอบอยู่ แล้วเอ็นทรานซ์ก็ไปติดกันเหมือนคอขวด แล้ววิธีการสอบก็ยังเป็นระบบตัดคนส่วนใหญ่ออกไป อย่างไร้ค่า เพราะคนเหล่านั้นสอบไม่ได้ แล้วคนพวกนั้นกลับไปทำอะไร ก็ไปทำร้ายตัวเองและกลับมาทำร้ายคนส่วนใหญ่

การประเมินโรงเรียนก็ เหมือนกันนะครับ การที่ สมศ.มาประเมินโรงเรียน เพื่อจะดูว่าคุณภาพหรือไม่ หรือเพื่อจะตีค่ามันยังไม่ถึงตรง การเอาดัชนีเป็นตัวตั้ง แต่ไม่ได้เอาโรงเรียนเป็นตัวตั้ง ทำให้โรงเรียนและครูทำงานกันทั้งปี เหน็จเหนื่อย ผลที่ทำออกมาเป็นนามธรรมมากแต่ก็เป็นสิ่งมีค่ามาก หรือเรื่องการประเมินผลครู เช่นเรื่องประเมินผลวิชาการครู ก็เช่นกัน ผมจึงสนใจเขย่าระบบประเมินผลไง เพราะถ้าเราประเมินผลอะไร ทุกคนก็จะสนใจทำสิ่งนั้น เมื่อเขาประเมินผลครูเรื่องงานวิชาการ เพื่อเลื่อนระดับเขาประเมินจากงานงานวิจัย ครูก็สนใจแต่งานวิจัย ไม่ได้สนหรอกการสอน ดังนั้นการประเมินผลครู ต้องประเมินความสามารถในการสอน ประเมินจิตวิญญาณครู ครูจึงต้องกล้าในการสอน

เรื่องที่สาม เรามีครู 4 แสนคน แต่เรามีระบบการพัฒนาครูที่เป็นระบบแค่ training  ซึ่งไม่ใช่ learning ครูในโรงเรียนต่างๆ นั้นเฝ้ารอเมื่อไหร่เขตจะสั่งมา กระทรวงจะสั่งมาให้ฉันไปอบรม และวิธีการอบรมคือการยัดให้กัน ไม่ได้อะไร ? สุดท้ายก็ไม่ได้อะไร เพราะมันไม่ใช่กระบวนการเรียนรู้ในองค์กร เราทำที่นี่ให้เป็นตัวอย่าง ทำให้เห็นว่า เรามีการพัฒนาครู ทำให้ครูเป็นนักเรียนรู้ ไม่ใช่ใช่แค่ training เราทำในสิ่งที่ไม่รู้เลย แต่ลงมือปฏิบัติ เอาความรู้ข้างนอกมาผสมผสาน มาอ้างอิง ในขณะเดียวกันเราลงมือปฏิบัติเพื่อหาสิ่งที่ดีกว่าเสมอ นี่คือกระบวนการ ของเรา

ตอนนี้โรงเรียนในระบบกำลังอ่อนแอมากเพราะว่าไม่มีระบบการ เรียนรู้ภายใน ทุกคนเฝ้ารอแต่ว่าจะไปข้างนอก แล้วเอามาใช้หรือเปล่า ก็ไม่รู้ ส่วนในเรื่องที่อบรมมา คนอบรมก็นั่งเปิดหนังสือสอนด้วย   สรุป 3 อย่างที่เราอยากทำ คือ เขย่ากรอบคิดเรื่องการศึกษา เรื่องการประเมินผล และการพัฒนาครูให้เรียนรู้ได้ตลอดเวลา? นายวิเชียรกล่าวย้ำ พร้อมชี้แจงข้อสงสัยและวิตกว่า เด็กๆ ที่ผ่านโรงเรียนนอกกะลาซึ่งเน้นเล่นและทำสมาธิให้สงบ เพื่อให้มีความสุขจะอ่อนด้อยประสิทธิภาพในการแข่งขันกับคนอื่นในโลกภายนอก หรือไม่

ความวิตกกังวลเรื่องคุณภาพเด็กในเชิงแข่งขันกับโลกภายนอก ผมคิดว่าไม่เลย เพราะเป้าหมายเราไม่ได้สร้างเด็กให้เกิดความโดดเด่นหรือแตกต่างแบบนั้น เพราะเมื่อไหร่ที่เราพูดถึงเป้าหมาย ก็เข้าใจก่อนว่าเป้าหมายเราคืออะไร ? ธงของเราคืออะไร ? เด็กๆ ของเราถ้าออกไปอยู่ในสังคมธรรมดา เขาต้องสามารถประกอบอาชีพเลี้ยงตัวเองได้ ประกอบสัมมาชีพได้ จัดการตัวเองให้มีความสุขได้ พอใจพอดีกับตัวเองได้ มีความพอสุขพอดีได้ง่าย นี่ถ้าเทียบในมุมธรรมดานะครับ แต่ถ้าเทียบในเชิงอุดมคติเขาจะต้องเป็นคนที่มีความสุขคัมภีรภาพ มีสติรับรู้ รู้ตัวและรู้ว่าชีวิตมันสั้นแค่ไหน ควรทำอะไรที่มีคุณค่าแค่ไหน อันนี้เป็นเชิงอุดมคติ นะครับ ซึ่งมันมองเห็นยาก และสิ่งที่ทุกคนทำ สิ่งที่ทุกคนมองเห็นเหมือนกัน เกี่ยวกับการศึกษา คือ ทำหน้าที่ให้ดีเหมือนชาวสวนดูแลผลไม้ คือ ตัดหญ้า พรวนดิน ใส่ปุ๋ย กำจัดศัตรูพืช ทำให้ดีเต็มหน้าที่ของชาวสวน แต่ผลไม้นั้นจะออกลูกออกผลหรือไม่ ต้องรอปัจจัยธรรมชาติของมันด้วย

หาก มองว่าความสุขที่โรงเรียนบ่มเพาะจะสร้างให้เด็กกลายเป็นคนไม่สู้ปัญหาหรือ อ่อนแอแข็งขันกับโลกภายนอกไม่ได้ ผมคิดว่า ผมอยากให้เด็กเป็นคนเปลี่ยนแปลงโลก ไม่ใช่ทำตามโลก เพราะฉะนั้นเขาจะต้องเป็นคนสร้าง ไม่ใช่รอให้คนอื่นมาสร้างให้ ทุกคนปรารถนาที่จะมีความสุขใช่ไหม ทุกคนปรารถนาที่จะมีสภาพแวดล้อมที่ดีใช่ไหม ทุกคนปรารถนาที่อยู่แวดล้อมไปด้วยผู้คนดีๆ ใช่ไหม แต่ทุกคนรอให้คนอื่นสร้างให้ แต่ผมอยากให้เด็กๆ เหล่านี้สร้างให้ตัวเอง ได้กี่คนก็เอา แต่เขาจะเป็นคนสร้าง ครับ?  อาจารย์วิเชียรย้ำหนักแน่น ก่อนจะยืนยันทิ้งท้ายเกี่ยวกับเสียงสะท้อนจากผู้ปกครองที่ส่งลูกๆ มาเรียนที่นี่ ว่า

?ภาพสะท้อนเพื่อชี้วัดก็มีอยู่บ้างจากผู้ปกครอง เมื่อ 2 อาทิตย์ก่อน เราพาเด็กไปทำกิจกรรมแห่เทียนเข้าพรรษาในชุมชนบ้านหนองกระทุ่มซึ่งเราไม่ได้ มุ่งหวังอย่างใดอย่างหนึ่งนะครับ พอกลับมาก็ได้ข้อความทางโทรศัพท์จากผู้ปกครอง   ว่า  ?กลับจากหนองกระทุ่ม หมู่บ้านก็ใหญ่ หนทางก็ลำบากสุดๆ แต่ก็ไม่รู้อะไรดลใจให้พาลูกมาเรียนที่โรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา และไม่รู้อะไรที่ดลใจให้คนไม่น้อย ที่ไม่ใช่คนบ้านหนองกระทุ่ม ไม่ใช่คนตำบลโคกกลาง พาตัวเองพาลูกมาร่วมกันที่วัดหนองกระทุ่ม คุณครูว่ามันคืออะไร แม่ปุ่นว่า ศรัทธาความรัก บางสิ่งที่วัดไม่ได้ มันก็ยิ่งใหญ่น่าดู..?   นี่คือข้อความล่าสุด เมื่อไม่กี่วันนี้ แต่ถ้าใครสนใจจริงๆ อยากให้เข้ามาฟังเสียงผู้ปกครองทุกเสียงซึ่งเขาจะเวียนมาเป็นผู้ปกครองอาสา ทุกวัน ครับ แต่ทุกเสียงเราจะได้ยินแบบนี้ซึ่งเราตอบชัดๆ ไม่ได้ ว่ามันคืออะไร ตีความไปเดี๋ยวจะเข้าข้างตัวเองเอา จึงอยากให้มาฟังเสียงพวกเขาเอาเองครับ มันเหมือนว่าเขารู้ว่าเรากำลังทำอะไร เหมือนรู้ว่าลูกๆของเขาขาดอะไรไป และรู้ว่าเราชดเชยในสิ่งนั้นได้ เพราะเด็กๆ ที่นี่เรียนกันอย่างมีความสุข มาโรงเรียนปิดเรียนก็ไม่อยากปิด มีความสุขกับการปฏิสัมพันธ์ที่ดี อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี อยู่ในชุมชน หมายถึงคุณครูที่เป็นกัลยาณมิตรเกื้อหนุนกัน ให้แต่สิ่งดีงาม งอกงามครับ? นายวิเชียรกล่าว


ที่มา  :  ไทยเอนจีโอ